Med d’instrucziun en RG –il rumantsch è en moviment

(sip) 

Ier ha la direcziun da l’Uffizi da sport federal preschentà a Cuira l’emprim med d’instrucziun da sport ch’è vegnì translatà cumplettamain en rumantsch grischun. A moda divertenta han uffants da la classa da project scola bilingua preschentà a la vernissascha l’istorgia dals origins e las pussaivladads per il diever pratic dal med d’instrucziun. L’educaziun fisica è in med per l’instrucziun da sport en scola en tut las quatter linguas naziunalas. Il med è vegnì realisà sut la direcziun da la Cumissiun federala da sport. Ina da las emprimas giadas n’è il linguatg rumantscha betg vegnì a la curta. La versiun rumantscha, sustegnida e realisada da la Lia rumantscha e dal chantun Grischun, cumpiglia tschintg toms che cuvran tut ils stgalims davent da la scolina fin al 9avel onn da scola. Ils impuls novs èn adattads per in’educaziun da sport confurma al temp.

Plain moviment e variaziun
Sch’il rumantsch resta en moviment sco ils uffants durant la vernissascha, lura surviva il quart linguatg cun segirtad. Grazia a numerus collavuraturs èsi stà pussaivel da realisar per l’emprima giada in tal med d’instrucziun che surmunta ils cunfins linguistics da la Rumantschia. È quel project forsa in emprim pass concret en vista ad in’introducziun dal RG en scola? La pitschna demonstraziun dals scolars ha persvadì. L’instrucziun è plain moviment, variaziun e vita e tegna quint da simplas reglas e d’in cumportament fair. Ina chaussa è vegnida  lera durant la preschentaziun, numnadamain che uscheditg che nus ans muvain cun la lingua, resta ella ferma e viva. Perquai savess l’educaziun fisica servir sco exempel per ulteriurs projects. 

Plain schlantsch e motivaziun
Sco quai ch’il manader da project, Walter Bucher, è s’engaschà per la versiun rumantscha, ha el era preschentà cun schlantsch e motivaziun il nov med d’instrucziun “Educaziun fisica”. Intginas datas tecnicas han fatg surstar. Uschia hai basegnà 2,5 milliuns artgas a 16 paginas, 112 tonnas palpiri, 20 milliuns fegls A4, 183 000 ordinaturs e radund 400 palettas da las VVF per realisar ils meds d’instrucziun. Per translatar en RG ils toms in enfin tschintg hai cuzzà sis onns. Ils translaturs Daniel Telli e Gabriela Holderegger da la Lia rumantscha ed Ursina Saluz dal servetsch da translaziun dal chantun han prestà fitg buna lavur. En la conferenza da pressa è l’elavuraziun da la retscha da meds d’instrucziun vegnida cumparegliada cun ina tura en muntogna. Etappas da success e muments da stancladad hajan accumpagnà ed adina puspè motivà ils collavuraturs da cuntinuar cul project. Ils buns rapports da questa tura restian franc en regurdientscha a tuttas persunas ch’èn s’occupadas dal moviment, dal gieu ed dal sport en scola. 

Sin tura cun ina finamira
Il manader da project, Walter Bucher, manegia che mintgin che fetschia in’excursiun dovria ina finamira. “L’educaziun fisica è in agid ed impuls per ils magisters, ma per las finamiras ston els sezs decider. Ils magisters realiseschan la lecziun, decidan tge ch’els fan e pertge ch’els na tschernan betg in’autra metoda.” Avant ch’ils uffants bandunan la sala da gimnastica surdattan els als envidads in t-shirt cun l’inscripziun “Rumantsch en moviment”. “Tgi che survegn uschia in chamischut s’oblighescha da sa mover”, manegia Bucher cun in surrir. “Jau sper ch’igl haja valì la paina da s’engaschar durant tredesch onns per quest project. Sch’ils uffants survegnan oz ina bun’instrucziun da moviment e sport, sa movan els era damaun e s’engaschan en in funcziun u l’autra per il moviment, gieu e sport en scola.” Il pled final en RG persvada e mussa che cun la bainvulientscha cuntansch’ins la mira.