Turitg: Lesbas ed omosexuals pon uss esser pèrs «legals»

Da Claudia Cadruvi/ANR 

Las duas deputadas turitgaisas Bettina Volland ed Anna Maria Riedi han rabaglià tras en il chantun da Turitg ina lescha da partenaris. Quella megliurescha la posiziun da pèrs omosexuals e lesbics. La lescha è in mussavia per ils proxims pass sin champ federal. «Uss tuts che pensan ch’jau saja ina lesba», ri Bettina Volland, deputada a Turitg. Ella saja dentant betg lesba, ma enconuschia blers pèrs omosexuals e lesbics. Perquai ha ella inoltrà avant trais onns in’iniziativa parlamentara a Turitg. Ma Volland n’è betg stada persula sco inizianta. Cun ella ensemen ha era la deputada Anna Maria Riedi battì per questa chaussa. Ellas èn omaduas politicras da l’ala sanestra. Ed il remartgabel: Omaduas èn creschidas si a Cuira. Il «stumpel» ch’i giaja insatge en questa chaussa, vegn pia da duas Grischunas. 

I ha duvrà trais onns 
Cun lur iniziativa levan Volland e Riedi atgnamain meglierar la posiziun legala da pèrs nunmaridads. Las politicras manegiavan cun quai betg sulet ils omosexuals e las lesbas, mabain era pèrs eterosexuals che na vulan betg maridar. «La cumissiun è dentant stada da l’opiniun che quai det-tia ina concurrenza per la lètg, sch’ins resguardia era ils pèrs eterosexuals», declera Volland. Ils pèrs eterosexuals possian gea maridar, haja quai gì num. 
Uschiglio n’avevi la cumissiun naginas resalvas e gieva d’accord cun l’idea ch’i saja necessari da far insatge per ils omosexuals e las lesbas, raquinta Volland. Perquai han las duas deputadas «grischunas» fatg ina cuntraproposta tar l’atgna iniziativa e proponì d’almain meglierar la posiziun dals omosexuals. Il parlament ha acceptà quai. Ma l’Uniun democratica federala ha prendì il referendum. Uschia ha il pievel da Turitg gì il davos pled. 

Verdict turitgais è stà ina surpraisa 
L’ultima fin d’emna han 239 328 votants (62,7 pertschient) ditg «gea» a la nova lescha da partenaris. La participaziun dals votants è stada tar 49,8 pertschient. 
La gronda acceptanza è stada ina sur-praisa. Da 171 vischnancas han be 24 ditg «na». Contribuì a quai ha cunzunt ina allianza lada da tut las partidas ensemen cun organisaziuns dad omosexuals e da lesbas. La suletta partida gronda che ha ditg «na» è stada la pps. 

Tge sa mida? 
Il chantun da Genevra ha gia introducì la registraziun da pèrs omosexuals. «En il chantun da Genevra ha la registraziun dentant naginas consequenzas giuridicas», declera Volland. Tar ils pèrs da Turitg ha la registraziun per consequenza ch’ils partenaris èn obligads da gidar in l’auter, exact sco pèrs maridads. Ils pèrs registrads pajan dapli taglia. Tar il dretg d’ierta vegnan els considerads sco conjugals. En ils ospitals obtegnan ils partenaris dretg da visita ed ils medis ston dar scleriment al partenari dal malsaun. In mez onn avant laschar registrar ston ils pèrs s’annunziar tar in notar e suttascriver ina decleranza. Sco Bettina Volland di, hajan gia plirs pèrs a Turitg fatg quest pass, per ch’els possian immediat, cura che la lescha va en vigur, finalmain esser in «pèr legal».